Posts Tagged ‘απόσπασμα

10
Μαρ.
14

Blue Monday: ο δαίμονας της μοναξιάς

«Όπως κάθε άνθρωπος, εγώ είμαι ο εχθρός του εαυτού μου. Αλλά σε αντίθεση με τους πιο πολλούς, ξέρω επίσης ότι εγώ είμαι και ο λυτρωτής μου. Ξέρω ότι ελευθερία σημαίνει υπευθυνότητα. Και ναι, ξέρω πόσο εύκολα η επιθυμία μπορεί να μεταστραφεί σε πράξη. Ακόμα κι όταν κλείνω τα μάτια μου, πρέπει να προσέχω πώς ονειρεύομαι και τι, γιατί τώρα μονάχα ένα αραχνοΰφαντο πέπλο χωρίζει το όνειρο από την πραγματικότητα.

Το πόσο μεγάλο ή μικρό ρόλο διαδραματίζει το σεξ στη ζωή ενός ανθρώπου μοιάζει σχετικά άνευ σημασίας. Ορισμένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα σημειώθηκαν από ανθρώπους που είχαν φτωχή ή ανύπαρκτη σεξουαλική ζωή. Μολοντούτο, γνωρίζουμε από το βίο ορισμένων καλλιτεχνών -άντρες πρώτης τάξεως όλοι τους- ότι τα επιβλητικά τους έργα δε θα είχαν ποτέ δημιουργηθεί, εάν οι ίδιοι δεν είχαν καταδυθεί στο σεξ. Στην περίπτωση αυτών των ορισμένων λίγων, οι περίοδοι εξαιρετικής δημιουργικότητας συνέπιπταν με υπερβολικές σεξουαλικές απολαύσεις. Μήτε η εγκράτεια, μήτε η πλούσια απόλαυση εξηγούν το παραμικρό. Στην επικράτεια του σεξ, όπως και σε άλλες επικράτειες, μιλάμε περί κανονικού -αλλά το κανονικό δεν ισοδυναμεί με τίποτε περισσότερο από ό,τι ισχύει ως αληθές, στατιστικά, για τη μεγάλη μάζα των αντρών και των γυναικών. Αυτό που είναι ενδεχομένως κανονικό, φρόνιμο, υγιές για τη συντριπτική πλειονότητα δε μας παρέχει το παραμικρό κριτήριο συμπεριφοράς, όταν έχουμε να κάνουμε με τον ξεχωριστό εξαιρετικό άνθρωπο. Ο ιδιοφυής, είτε με το έργο του είτε με το προσωπικό του παράδειγμα, μοιάζει πάντα να διαλαλεί εκτυφλωτικά την αλήθεια ότι ο καθένας είναι ένας νόμος ως προς τον εαυτό του, και ότι ο δρόμος προς την πληρότητα περνάει από την αναγνώριση και τη συνειδητοποίηση του γεγονότος ότι είμαστε ο καθένας και όλοι μας μοναδικοί.

Οι νόμοι μας και τα έθιμά μας σχετίζονται με την κοινωνική ζωή, τη ζωή μας από κοινού, που είναι η ελάσσων πλευρά της ύπαρξης. Η αληθινή ζωή αρχίζει όταν είμαστε μόνοι, αντιμέτωποι με τον άγνωστο εαυτό μας. Αυτό που συμβαίνει όταν συνευρισκόμαστε καθορίζεται από τους εσώτερούς μας μονολόγους Τα ουσιώδη και στ’ αλήθεια ζωτικά γεγονότα που μας σημαδεύουν στο δρόμο μας είναι οι καρποί της σιωπής και της μοναξιάς. Αποδίδουμε πολλά στις τυχαίες συναντήσεις, τις μνημονεύουμε ως κρίσιμες καμπές στη ζωή μας, αλλά τα συναπαντήματα αυτά δε θα πραγματοποιούνταν αν δεν είχαμε ήδη προετοιμάσει τον εαυτό μας γι’ αυτά. Εάν είχαμε μεγαλύτερη επίγνωση, αυτές οι συμπτωματικές συναντήσεις θα παρείχαν ακόμα πλουσιότερες ανταμοιβές. Μονάχα σε ορισμένες απροσδόκητες στιγμές είμαστε πλήρως συντονισμένοι με την προσδοκία, και έτσι σε θέση να δεξιωθούμε τις εύνοιες και τις χαρές της τύχης. Ο άνθρωπος που είναι σε πλήρη εγρήγορση γνωρίζει ότι κάθε συμβάν είναι φορτωμένο με σημασία. Γνωρίζει ότι δεν αλλάζει μονάχα η ζωή του, αλλά εντέλει ολόκληρος ο κόσμος θα πρέπει να έχει επηρεαστεί.»

Henry Miller, Ο κόσμος του σεξ (The World of Sex), (1957)
μτφ. Γ.Ι. Μπαμπασάκης, Μεταίχμιο, 2004

«When I’m lonely I press play
Swimming in blue»

Στις 28 Απριλίου ο Damon Albarn θα κυκλοφορήσει τον πρώτο του σόλο δίσκο με το όνομα Everyday Robots από την Parlophone. Στις 27 Φεβρουαρίου βγήκε το δεύτερο κατά σειρά single του άλμπουμ στο οποίο είναι και αφιερωμένη η σημερινή ανάρτηση. Να σημειωθεί ότι το βίντεο που μόλις παρακολουθήσατε το έχει τραβήξει ο ίδιος ο Albarn με το tablet του και περιλαμβάνει εικόνες από τις επισκέψεις του σε Τόκιο, Λονδίνο, Ντάλας, Ούτα, Κολτσέστερ, Βόρεια Κορέα, Ισλανδία και Ντέβον.

If you are lonely, press play. Καλή εβδομάδα!

26
Αυγ.
13

Blue Monday: Κράτα με για πάντα

Η Blue Monday αποχαιρετά νοσταλγικά το καλοκαίρι που δεν πρόλαβε καλά καλά να νιώσει στην ουσία του. Ας είναι και έτσι. Στην καρδιά φωλιάζει, ούτως ή άλλως, μέσα βαθιά. Τα λόγια θα είναι ελάχιστα. Ένα αγαπημένο απόσπασμα που μου θύμισαν κατά λάθος και ένας ήχος που μοιάζει να γίνεται αγαπημένος…

«Εγώ όμως ειλικρινά πιστεύω πως με τη βοήθεια του, προσπαθώντας να αναλύσω και να μελετήσω την ψυχή μου, στο τέλος της φόρτωσα καινούριες αρρώστιες. Είμαι αποφασισμένος να γιατρευτώ από τη θεραπεία του. Αποφεύγω τα όνειρα και τις αναμνήσεις. Εξαιτίας τους το καημένο μου το κεφάλι έπαψε να νιώθει σίγουρο πάνω στο λαιμό του. Έχω τρομερές αφηρημάδες. Μιλώ με τους ανθρώπους κι ενώ λέω κάτι προσπαθώ άθελα μου να θυμηθώ κάτι άλλο που είπα ή έκανα πριν λίγο και που ξέχασα ή κάποια σκέψη που μου φαίνεται πολύ σημαντική, τόσο σημαντική όσο και οι σκέψεις που έκανε ο πατέρας μου πριν πεθάνει χωρίς και εκείνος να καταφέρνει να τις θυμηθεί. Αν δε θέλω να καταλήξω στο τρελοκομείο, πρέπει να δώσω τέλος σ’ αυτά τα παιχνίδια».

Ίταλο Σβέβο, Η Συνείδηση του Ζήνωνα (1923)

I look to the sea and shining stars above

06
Ιον.
13

Βραστά καρότα αντί για… σκατά

Β-ολική ΑναισθησίαΦαντάσου μια φυλακή, όπου οι κρατούμενοι τρώνε κάθε μέρα διαφορετικό φαγητό, μακαρόνια τη Δευτέρα, τυρόπιτα την Τρίτη, φασόλια την Τετάρτη και ούτω καθεξής. Επιπλέον, κάθε Κυριακή, τους φέρνουνε μπουζούκια και γίνεται στο προαύλιο της φυλακής γλέντι μέχρι πρωίας. Μέχρι που μια μέρα, η διοίκηση της φυλακής συνειδητοποιεί ότι δεν υπάρχει σάλιο, τα λεφτά έχουν τελειώσει, και ο μόνος τρόπος για να συνεχίσει να υπάρχει η φυλακή είναι να ταΐζουν τους κρατούμενους βραστά καρότα κάθε μέρα, πρωί-μεσημέρι-βράδυ. “Μα θα γίνει εξέγερση, κύριε διευθυντά, θα μας λιντσάρουν οι τρόφιμοι, και με το δίκιο τους”, λέει ένα τσιράκι στο διευθυντή. Οπότε τι κάνει ο τελευταίος; Φωνάζει στο γραφείο του δέκα τσάτσους κρατούμενους και τους λέει να αρχίσουν να διαδίδουν ότι η κατάσταση είναι τόσο τραγική, που από την άλλη βδομάδα όλοι οι κρατούμενοι θα τρώνε σκατά, κυριολεκτικά όμως. Και ότι δεν είναι απλά φήμη, αλλά αναπόφευκτο και δεδομένο, θα ακουμπάς το δίσκο σου στον πάγκο και ο μάγειρας θα σου βάζει μέσα κουράδες, τέλος.

Οι τσάτσοι αρχίζουν λοιπόν να κάνουν την δουλειά τους, το νέο κυκλοφορεί αμέσως παντού και το σοκ φυσικά είναι τεράστιο. Υπάρχουν βέβαια αντιδράσεις, όχι όμως σε πολύ μεγάλο βαθμό, γιατί όσο ο άλλος δεν βλέπει ακόμα τη σβουνιά στο πιάτο του, κάπου μέσα ελπίζει ότι μπορεί και να τη γλιτώσει.

Όσο οι μέρες περνάνε και οι αντιδράσεις ψιλοφουντώνουν, οι τσάτσοι αρχίζουν να παίζουν τεχνηέντως το παιγνίδι της ενοχής: “Εδώ που τα λέμε, βέβαια, καλά να πάθουμε, που θέλαμε και μπουζούκια κάθε Κυριακή, να τα λέμε και όλα”.

Κάποιοι λίγοι τρόφιμοι αντιδρούν και λένε ότι εμείς ρε παιδιά δεν γουστάραμε ποτέ μπουζούκια, ούτε ποτέ συμμετείχαμε στο γλέντι. Δεν φτάνει που ανεχόμασταν κάθε Κυριακή βράδυ τα σκυλάδικα σας, πρέπει τώρα να την πληρώσουμε και εμείς μαζί με όλους; Φυσικά, κανείς δεν τους δίνει σημασία.

Προς το τέλος της εβδομάδας, έχει πια επικρατήσει κλίμα μοιρολατρίας, την αντίδραση έχει διαδεχθεί η απάθεια και την απείθεια η αδράνεια. Ο ξεθωριασμένος από τις συνεχείς πλύσεις εγκέφαλος των κρατουμένων είναι έτοιμος πλέον να δεχθεί το χειρότερο, ως δικαιολογημένα αναπόφευκτο.

Και έτσι φτάνει η Κυριακή, και αργά το απόγευμα παίρνει το μικρόφωνο ο διευθυντής και ανακοινώνει: “Κύριοι, σας έχω ευχάριστα νέα. Ύστερα από κοπιώδεις προσπάθειες της διεύθυνσης και εμού προσωπικά, το μενού από αύριο δεν θα είναι σκατά, αλλά βραστά καρότα!!!” Και από κάτω φυσικά γίνεται της πουτάνας, αγκαλιασμένοι οι κρατούμενοι κλαίνε από χαρά, οι τσάτσοι ξελαρυγγιάζονται “ζήτω ο διευθυντής!”, το πλήθος αγάλλεται για το θαύμα της τελευταίας στιγμής.

Και ζήσαν αυτοί καλά και εμείς χειρότερα.

Απόσπασμα από το βιβλίο του Κωστάκη Ανάν “Β-ολική Αναισθησία”

Καλή μας όρεξη!

09
Απρ.
13

Μια τζούρα αγνός, καθημερινός παραλογισμός

Καλύτερα απ’ όλα τα καταφέρνω στην αναπαράσταση του καθημερινού παραλογισμού: παρατηρώ, αθροίζω τις παρατηρήσεις, τις υψώνω σε μια δύναμη x κι έπειτα βγάζω τη ρίζα που χρειάζομαι, αλλά με διαφορετικό συντελεστή. Σε κάθε μεγάλο σταθμό καταφθάνουν καθημερινά χιλιάδες άνθρωποι για να δουλέψουν στην πόλη, ενώ χιλιάδες άλλοι φεύγουν για να δουλέψουν έξω από την πόλη. Δε θα ‘ταν πιο απλό να αλλάξουν δουλειά οι μεν με τους δε; Ή πάλι οι ατέλειωτες ουρές των αυτοκινήτων που τραβούν βασανιστικά σε αντίθετες κατευθύνσεις τις ώρες της αιχμής. Θα ‘φτανε μια ανταλλαγή σπιτιών ή εργασιών και θα γλιτώναμε απ’ τα περιττά καυσαέρια κι από τις θεαματικές χειρονομίες των τροχονόμων που μοιάζουν να τραβούν κουπί στον αέρα: στις διασταυρώσεις θα είχε τόση ησυχία που θα μπορούσες να παίξεις Γκρινιάρη.

Απόσπασμα από το βιβλίο «Ansichten eines Clowns» (Απόψεις ενός κλόουν, 1967) του Γερμανού λογοτέχνη Heinrich Böll σε μετάφραση της Τζένης Μαστοράκη. Μπορείτε να βρείτε ολόκληρο το βιβλίο στο πρωτότυπο εδώ.

ansichten-eines-clowns-sladjana-endt

Ο πίνακας ανήκει στη Σέρβα ζωγράφο και εικαστικό Sladjana Endt.

26
Ιαν.
13

Σκάκι ή ντάμα (Αναλυτική ικανότητα και ευφυΐα)

Το παρακάτω αποτελεί απόσπασμα από το διήγημα «Τα Εγκλήματα της οδού Μοργκ» του Έντγκαρ Άλαν Πόε (μετάφραση: Ντενίζ Ρώντα). Οι υπογραμμίσεις είναι δικές μου.

[…] Η ικανότητα ανάλυσης μπορεί να ενισχυθεί σημαντικά με τη μελέτη των μαθηματικών και ιδιαίτερα με τον ανώτατο κλάδο τους, ο οποίος καταχρηστικά και μόνο εξαιτίας των αντίστροφων πράξεών του έχει ονομαστεί «ανάλυση». Ωστόσο η πράξη του υπολογισμού δεν αποτελεί οπωσδήποτε ανάλυση. Ένας σκακιστής, για παράδειγμα, υπολογίζει χωρίς να καταβάλλει προσπάθεια να αναλύσει. Επομένως, μπορούμε να συμπεράνουμε ότι η επίδραση που ασκεί το σκάκι στη διαμόρφωση του πνεύματος έχει παρανοηθεί κατά πολύ. δεν γράφω εδώ καμιά πραγματεία, απλώς τυχαίες, ως επί το πλείστον, παρατηρήσεις. Με αυτή την ευκαιρία, λοιπόν, θα ήθελα να πω ότι πιστεύω πως οι ανώτερες νοητικές δυνάμεις ασκούνται πιο αποφασιστικά και πιο ωφέλιμα στο ανεπιτήδευτο παιχνίδι της ντάμας, παρά στην εξεζητημένη επιπολαιότητα του σκακιού. Στο τελευταίο, όπου τα πιόνια κάνουν διαφορετικές και ιδιόρρυθμες κινήσεις, οι οποίες έχουν ποικίλες και μεταβλητές αξίες, κάτι που είναι απλώς πολύπλοκο εκλαμβάνεται εσφαλμένα (και όχι σπάνια) ως βαθυστόχαστο. Στο σκάκι απαιτείται τεράστια προσοχή. Αν ο παίκτης χαλαρώσει για μια στιγμή, θα κάνει κάποια απροσεξία, η οποία θα οδηγήσει σε μερική απώλεια ή στην ήττα. Καθώς οι πιθανές κινήσεις είναι όχι μόνο πολλαπλές, αλλά και αλληλοεμπλεκόμενες, οι πιθανότητες για τέτοιου είδους απροσεξίες πολλαπλασιάζονται· και, εννιά στις δέκα περιπτώσεις, ο παίκτης που κερδίζει δεν είναι ο πιο ευφυής, αλλά εκείνος που συγκεντρώνεται περισσότερο. Στην ντάμα, αντίθετα, όπου οι κινήσεις είναι μοναδικές και δεν έχουν παρά ελάχιστες παραλλαγές, οι πιθανότητες απροσεξίας μειώνονται και, καθώς δεν απαιτείται μεγάλη προσοχή, τα όποια πλεονεκτήματα αποκομίζει η κάθε πλευρά οφείλονται στην ανώτερη ευφυΐα. Για να γίνω πιο σαφής, ας υποθέσουμε ότι έχουμε μια παρτίδα ντάμας, όπου τα μόνα πιόνια που έχουν απομείνει είναι τέσσερις βασιλιάδες και όπου, φυσικά, δεν αναμένεται καμιά αβλεψία. Είναι προφανές ότι εδώ η νίκη θα κριθεί (εφόσον οι παίκτες είναι ισάξιοι) μόνο από κάποια ευρηματική κίνηση, που θα είναι αποτέλεσμα διανοητικής προσπάθειας. Στερούμενος κοινής επινοητικότητας, ο αναλυτής εισβάλλει στο πνεύμα του αντιπάλου του, ταυτίζεται μαζί του και μ’ αυτόν τον τρόπο διαβλέπει συνήθως τις μοναδικές μεθόδους (μερικές φορές τόσο παράδοξα απλές) οι οποίες μπορεί να παρασύρουν σε κάποιο λάθος ή να οδηγήσουν σε κακό υπολογισμό.

[…]

Η αναλυτική ικανότητα δεν πρέπει να συγχέεται με την απλή ευφυΐα· γιατί, ενώ ο αναλυτής είναι απαραίτητα ευφυής, ο ευφυής άνθρωπος είναι συχνά εντυπωσιακά ανίκανος για οποιαδήποτε ανάλυση. Η ικανότητα για λογικούς συνδυασμούς και συμπεράσματα, με την οποία εκδηλώνεται συνήθως η ευφυΐα και την οποία οι φρενολόγοι (εσφαλμένα, πιστεύω) αποδίδουν σ’ ένα ξεχωριστό όργανο, θεωρώντας την πρωτόγονη λειτουργία, έχει παρατηρηθεί τόσο συχνά σε άτομα με διανοητικό επίπεδο που, κατά τ’ άλλα, πλησίαζε την ηλιθιότητα, ώστε να προκαλέσει κάποιες γενικές παρατηρήσεις των συγγραφέων περί ηθικής. Η διαφορά ματαξύ ευφυΐας και αναλυτικής ικανότητα είναι όντως πολύ μεγαλύτερη από τη διαφορά μεταξύ φαντασιοπληξίας και φαντασίας, αν και η αναλογία έχει τον ίδιο χαρακτήρα. Διαπιστώνουμε, πράγματι, ότι οι ευφυείς άνθρωποι είναι πάντοτε φαντασιόπληκτοι και ότι οι πραγματικά ευφάνταστοι δεν κάνουν τίποτε άλλο από το να αναλύουν.

Διαβάστε:

Ένα όνειρο μέσα σε όνειρο, ποίημα του Edgar Allan Poe.

Το διάβασμα βλάπτει σοβαρά τη βλακεία.

Ακούστε:

Μια παρτίδα σκάκι με τον Γεράσιμο Ανδρεάτο.

Το τραγούδι του Αλκίνοου Ιωαννίδη για τον Edgar Allan Poe.

20
Νοέ.
12

Δυο λόγια μέσα από το Υπόγειο

Όλοι έχουμε ξεσυνηθίσει σε τέτοιο βαθμό τη ζωή, που σε μερικές στιγμές αισθανόμαστε κάποια αηδία για την πραγματική ζωή και για τούτο την αποστρεφόμαστε όταν μας τη θυμίζουν. Καταντήσαμε να θεωρούμε την πραγματική ζωή σαν αγγαρεία, σχεδόν σαν ένα επάγγελμα, και όλοι μέσα μας είμαστε της γνώμης ότι είναι προτιμότερο να ζει κανείς τη ζωή των βιβλίων. Και γιατί ταραζόμαστε; Γιατί κάνουμε τόσες ανοησίες; Τι ζητούμε; Ούτε και οι ίδιοι το ξέρουμε! Θα υποφέραμε περισσότερο αν οι τρελοί μας πόθοι πραγματοποιούνταν. Σταθείτε, προσπαθήστε, για παράδειγμα, να μας δώσετε περισσότερη ανεξαρτησία∙ βγάλτε από τη μέση τα εμπόδια, μεγαλώστε τον κύκλο της δράσης σας∙ χαλαρώστε την κηδεμονία, ε, λοιπόν, ναι, σας το διαβεβαιώνω, εμείς όλοι… θα ξαναζητήσουμε αμέσως την κηδεμονία. Το ξέρω καλά πως θα φουρκιστείτε, πως θα μου βάλετε τις φωνές, πως θα χτυπήσετε τα πόδια σας στο πάτωμα. Μιλήστε λοιπόν, θα μου πείτε, για τον εαυτό σας μόνο, και για όλες σας τις αθλιότητες στο υπόγειο, μα δε χρειάζονται δικαιολογίες, δεν έχετε το δικαίωμα να πείτε «εμείς όλοι!». Επιτρέψετε, κύριοι, γι’ αυτό το εμείς όλοι. Όσο για μένα, στη ζωή μου έφτασα στα άκρα εκείνο που εσείς δεν τολμάτε ούτε στο μισό δρόμο να φέρετε, από δειλία∙ κι ακόμα παίρνετε τη δειλία σας για φρονιμάδα, και παρηγοριόσαστε ξεγελώντας τον εαυτό σας. Γι’ αυτό το λόγο, ίσως να ‘μαι πιο ζωντανός από σας. Μα δώστε, παρακαλώ, περισσότερη προσοχή! Δεν ξέρουμε ακόμη πού υπάρχει τώρα εκείνο που είναι ζωντανό, από τι είναι και πώς ονομάζεται. Αφήστε μας μόνους, χωρίς βιβλία, κι αμέσως θα πελαγώσουμε, θα τα μπερδέψουμε∙ δε θα ξέρουμε πού να στηριχθούμε και σε τι ν’ αφοσιωθούμε, δε θα ξέρουμε τι πρέπει να αγαπήσουμε ή να μισήσουμε, τι πρέπει να εκτιμήσουμε ή να περιφρονήσουμε. Βαριόμαστε ακόμη και που είμαστε άνθρωποι, άνθρωποι με σάρκα και οστά αληθινά, ντρεπόμαστε γι’ αυτό και το θεωρούμε ατιμία μας. Γυρεύουμε να γίνουμε ένας τύπος γενικού ανθρώπου που δεν υπήρξε ποτέ. Είμαστε πεθαμένοι μόλις γεννηθούμε, κι είναι χρόνια και χρόνια που μας γεννούν πατέρες που δεν είναι ζωντανοί, μια κατάσταση που μας ευχαριστεί όλο και πιο πολύ. Μας αρέσει. Σε λίγο θα επινοήσουμε κάποιο τρόπο να γεννιόμαστε από μια ιδέα. Μα δε θέλω πια να γράφω μέσα απ’ το «υπόγειο»…

Απόσπασμα από Το Υπόγειο του Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι (μετάφραση: Γιώργης Σημηριώτης).

Βρείτε το Υπόγειο σε ebook από τις εκδόσεις Δ. Κοροντζή (1979) και στο scribd από τις εκδόσεις Γράμματα (1990),  αμφότερα σε μετάφραση του Γιώργη Σημηριώτη. Αν και σαν το χαρτί δεν υπάρχει…

Διαβάστε σχετικά: Manderlay, Η ευθύνη και το … σιχτίρι

07
Νοέ.
12

Οι κατασκευές του ονείρου

Τι εκφραστικές που είναι οι κατασκευές του ονείρου! Θα πει κανείς ότι είναι επειδή όποιος τις εσχεδίασε αρχιτεκτονικά μπορεί να τις καταλάβει εύκολα, και είναι σωστό. Αλλά το καταπληκτικό είναι ότι ο αρχιτέκτονας δεν ξέρει ότι τις έχει φτιάξει, και δεν το θυμάται ούτε καν όταν είναι ξύπνιος, και στρέφοντας τη σκέψη του στον κόσμο απ’ όπου έχει βγει και όπου οι κατασσκευές ανεγείρονται με τόση ευκολία, μπορεί να εκπλαγεί που εκεί όλα εννοούνται χωρίς να χρειάζεται καμία λέξη.

Το απόσπασμα προέρχεται από το διήγημα «Δυνατό κρασί» που έγραψε ο Ίταλο Σβέβο το 1926 και περιλαμβάνεται στη συλλογή διηγημάτων «Ο φόνος της οδού Μπελπότζο«. Ολόκληρο το διήγημα σε audiobook για τους ιταλομαθείς μας!

Στην εικόνα η λιθογραφία Relativity του Ολλανδού M. C. Escher από το 1953.

21
Ιολ.
11

Σύντομο μάθημα πτήσης

Το παρακάτω απόσπασμα ανήκει στον Αργεντινό γιατρό και συγγραφέα Χόρχε Μπουκάι. Ο πρωτότυπος τίτλος είναι «Animarse a volar» και στα ελληνικά βρίσκεται στο βιβλίο του «Να σου πω μια ιστορία».

« Τα φτερά είναι για να πετάς» 

Όταν μεγάλωσε ο πατέρας του του είπε:
«Παιδί μου, δε γεννιόμαστε όλοι με φτερά. Μπορεί να μην είσαι υποχρεώμενος να πετάξεις, νομίζω όμως πως είναι κρίμα να μείνεις μόνο στο περπάτημα αφού έχεις τα φτερά που ο καλός Θεός σου έδωσε.»
«Μα δεν ξέρω να πετάω» απάντησε ο γιος.
«Σωστά…» είπε ο πατέρας. Και περπατώντας, τον πήγε ως το χείλος του γκρεμού, στο βουνό.
«Βλέπεις γιε μου; Το κενό. Όταν θελήσεις να πετάξεις, θα έρθεις εδώ θα πάρεις βαθιά ανάσα, θα πηδήξεις στην άβυσσο και απλώνοντας τα φτερά σου θα πετάξεις».
Ο γιος αμφέβαλλε.
«Κι αν πέσω;»
«Ακόμα κι αν πέσεις, δε θα σκοτωθείς. Οι λίγες γρατζουνιές θα σε κάνουν πιο δυαντό στην επόμενη προσπάθεια» αποκρίθηκε ο πατέρας.
Το παιδί γύρισε στο χωριό να δει τους φίλους του, τις παρέες του, όλους εκείνους που είχε συντρόφους στην πορεία της ζωής του. Οι πιο στενόμυαλοι του είπαν:
«Είσαι τρελός; Για ποιο λόγο; Ο πατέρας σου είναι μισότρελος…Για ποιο λόγο να πετάξεις; Τι σου χρειάζεται; Γιατί δεν αφήνεις τις ανοησίες; Τι νόημα έχεις να πετάξεις;»
Οι καλύτεροι φίλοι του τον συμβούλεψαν:
«Κι αν είναι αλήθεια; Μα σίγουρα δεν είναι επικίνδυνο; Γιατί δεν αρχίζεις σιγά-σιγά; Δοκίμασε να πηδήξεις από μια σκάλα ή από την κορυφή ενός δέντρου. Αλλά από τον γκρεμό, βρε παιδί μου;…»
Ο νεαρός άκουσε τις συμβουλές όσων τον αγαπούσαν. Ανέβηκε στην κορυφή του δέντρου και, με όλο του το θάρρος, πήδηξε. Άνοιξε τα φτερά του, τα κούνησε στον αέρα με όλη του τη δύναμη αλλά, δυστυχώς, έπεσε στο έδαφος.
Μ’ένα καρούμπαλο στο κεφάλι συνάντησε τον πατέρα του.
«Μου είπες ψέμματα! Δεν μπορώ να πετάξω. Το δοκίμασα και κοίτα πως χτύπησα! Δεν είμαι σαν κι εσένα. Τα φτερά μου είναι μόνο για στολίδι.»
«Παιδί μου» είπε ο πατέρας, «για να πετάξεις, πρέπει να έχεις τον απαραίτητο ελεύθερο χώρο στον αέρα, ώστε τα φτερά σου να ξεδιπλωθούν. Είναι σαν να πέφτεις με αλεξίπτωτο: χρειάζεσαι κάποιο ελάχιστο ύψος για να πηδήξεις.
Για να πετάξεις πρέπει να αρχίσεις να ριψοκινδυνεύεις.
Αν δε θέλεις να το κάνεις, καλύτερα να συμβιβαστείς και να μείνεις για πάντα στο περπάτημα.»

μετάφραση: Κρίτων Ηλιόπουλος

16
Φεβ.
10

“Το αβοήθητο παιδί”

“Ο κ. Κ. μιλούσε για την κακή συνήθεια των ανθρώπων να καταπίνουν σιωπηρά την αδικία που τους κάνουν κι αφηγήθηκε τούτη την ιστορία:

Κάποιος περαστικός είδε ένα παιδί να κλαίει και το ρώτησε τι το βασάνιζε.

– Να, είχα δυο γρόσια για να πάω στον κινηματογράφο μα ήρθε ένα αγόρι κι άρπαξε το ένα απ΄το χέρι μου, αποκρίθηκε το παιδί κι έδειξε ένα άλλο αγόρι που στεκόταν λίγο πιο πέρα.
– Καλά, και δεν φώναξες βοήθεια; ρώτησε ο άνθρωπος.
– Πώς, φώναξα, είπε το παιδί κι άρχισε τώρα να κλαίει λίγο πιο δυνατά.
– Και δε σ΄άκουσε κανένας; ξαναρώτησε τώρα ο άνθρωπος και χάιδεψε στοργικά το παιδί.
– Όχι, αποκρίθηκε εκείνο κλαίγοντας με αναφυλλητά.
– Δεν μπορείς να φωνάξεις πιο δυνατά; ρώτησε ο άνθρωπος.
– Όχι, αποκρίθηκε το παιδί που βλέποντας τον άνθρωπο να χαμογελάει είχε αρχίσει πάλι να ελπίζει.
– Τότε δώσε μου και τ΄άλλο, είπε ο άνθρωπος.
Πήρε και το τελευταίο γρόσι απο το χέρι του παιδιού και συνέχισε ξένοιαστος το δρόμο του.”

Πηγή: “Ιστορίες του κ. Κόϋνερ. Η διαλεκτική σαν τρόπος ζωής”, Μπέρτολτ Μπρέχτ. Μετάφραση Πέτρος Μάρκαρης. Εκδόσεις Θεμέλιο.

Ο Μπρέχτ άρχισε να γράφει τις “Ιστορίες του κ. Κόϋνερ” γύρω στο 1927. Όλες οι ιστορίες συγκεντρωμένες κυκλοφόρησαν για πρώτη φορά το 1967.

24
Ιαν.
10

«Ο χαμένος (ή κερδισμένος) χρόνος»

Είναι κάτι στιγμές που μου έρχεται, εκεί που περπατάω το πρωί στο δρόμο βιαστικά, αγχωμένος για να προλάβω κάποια δουλειά, έτσι ξαφνικά να ξαπλώσω σε μια γωνιά, δίπλα σε χαλασμένες υδρορροές, πάνω σε μπάζα, εκεί που κατούρησε χτες το βράδυ ένας περαστικός, να βάλω την τσάντα μου για προσκεφάλι και να κάτσω έτσι ξαπλωμένος δυο-τρεις ώρες. Μπορεί και να κοιμηθώ και λίγο… ναι, σίγουρα, έναν υπνάκο θα τον πάρω. Θα βγει και ένα ήλιος ωραίος να με ζεστάνει, και εγώ θα κάθομαι εκεί και θα τρίβομαι σαν γάτα στον ήλιο, θα χασμουριέμαι και θα τεντώνομαι, θα περνάει ο κόσμος γύρω μου και θα με κοιτάει απορημένος, αλλά εγώ στ’ αρχίδια μου. Και θα αρχίσουν να με ψάχνουν όλοι όσοι με περιμένουν και θα χτυπάει συνέχεια το κινητό μου, αλλά μια αισθησιακή φωνή θα τους λέει ότι θα ειδοποιηθώ μόλις το ανοίξω. Και θα περάσει ένας κύριος γύρω στα πενήντα, θα κοντοσταθεί και θα μου πει καλόκαρδα «μήπως χρειάζεσαι βοήθεια, νεαρέ;» και θα του απαντήσω «όχι, ευχαριστώ, μήπως μπορείτε να κάτσετε λίγο εδώ δίπλα μου;» και ο κύριος θα το σκεφτεί λίγο, θα κάνει να φύγει, αλλά και πάλι θα σταθεί, και τελικά θα βγάλει μια εφημερίδα από τη μέσα τσέπη της καπαρντίνας του, θα την απλώσει κάτω και θα καθίσει δίπλα μου προσεκτικά, μη λερώσει το παντελόνι του και του βάλει πάλι τις φωνές η γυναίκα του. Και θα κάτσουμε έτσι πέντε λεπτά, χωρίς να μιλάμε, κοιτώντας τους περαστικούς, άλλοι βιαστικοί, άλλοι να τσακώνονται με κάποιον στο τηλέφωνο, μια γριά με τσάντες από σούπερ μάρκετ, ένας τύπος που μιλάει μόνος του δυνατά… Και θα πω στον κύριο «πείτε μου κάτι από τα παλιά που θα δίνατε τα πάντα για να ξαναζήσετε».

Και ο κύριος, αντί να σηκωθεί να φύγει, κάθεται και σκέφτεται και μετά λέει:
«Όταν ερχόταν το Πάσχα και μοσχοβολούσε ο τόπος όλος… μας έστελνε ο παπα-Λάζαρος να μαζέψουμε δάφνες, όσο περισσότερες μπορούσαμε, για να στολίσουμε τον επιτάφιο. Και εμείς ξεχυνόμασταν, καμιά τριανταριά πιτσιρίκια, σε όλο το χωριό, και βούιζε ο τόπος. Και μια φορά, θυμάμαι, εγώ είχα δει σ’ ένα χωράφι πολλές δάφνες και είχα πει στη Βασιλική “ξέρω πού έχει πολλές” και εκείνη με ακολούθησε και καθίσαμε και μαζέψαμε ένα σωρό, οι δυο μας, μακριά από τους άλλους. Ήταν η πρώτη φορά που ένιωσα την επιδοκιμασία και την αποκλειστικότητα στην παρέα ενός κοριτσιού, γιατί στα παιχνίδια δεν ήμουν και πολύ δυνατός και πάντα ήμουν από τους τελευταίους που διάλεγαν οι “αρχηγοί” στις ομάδες. Δεν θα ξεχάσω ποτέ πώς μύριζε εκείνο το χωράφι με τις δάφνες…»

«Και πού είναι τώρα η Βασιλική;».
«Δεν ξέρω, ούτε και με νοιάζει. Η θέση της είναι μέσα σ’αυτή την ανάμνηση και πουθενά αλλού».
Κάθεται άλλα πέντε λεπτά χωρίς να μιλάει και μετά, σαν να θυμάται ξαφνικά ότι κάτι πολύ σημαντικό τον περιμένει, σηκώνεται απότομα και φεύγει.

«Θα κάτσω άλλα πέντε λεπτά», σκέφτομαι, «αλλά αυτά τα πέντε λεπτά θα τα απολαύσω όσο περισσότερο γίνεται».
Ζητάω ένα τσιγάρο από τους περαστικούς, η θέα μου ξενίζει τους πιο πολλούς, τελικά μια κοπελιά σταματάει και μου δίνει ένα. Ξαπλώνω στη γωνία μου, κλείνω τα μάτια μου και ρουφάω σιγά-σιγά όλο το τσιγάρο. Αν εμένα μου έκαναν την ερώτηση που έκανα εγώ στον κύριο πριν από λίγο, τι θα απαντούσα άραγε;
Για να δούμε… Μια σειρά από πρόσωπα, εικόνες και τόπους περνάνε από το μυαλό μου και πολεμάνε να κερδίσουν τη θέση της απάντησης στο παραπάνω ερώτημα. Δεν με ενδιαφέρει να αποφασίσω, αλλά μ’αρέσει πολύ που έχω βγει έξω από το χρόνο των άλλων, το δικό τους ρολόι τρέχει ενώ το δικό μου βαδίζει ανέμελο και σταματάει που και που για να βγάλει καμιά φωτογραφία. Το τσιγάρο σχεδόν τελείωσε, το πεντάλεπτο πέρασε πολύ όμορφα.

Μαζεύω την τσάντα μου, τινάζω τα ρούχα μου και πιάνω τη ζωή μου από εκεί που την είχα αφήσει πριν ξαπλώσω χάμω.
Απλές, καθημερινές λύσεις για μια καλύτερη ζωή…
Αν πάλι τίποτα και κανείς δεν μπορεί να σας βοηθήσει, μην απελπίζεστε.
Υπάρχει πάντα…

Η τελική λήθη (δε φάιναλ θολούθιον)
Κωστάκης Ανάν (εκδόσεις Βαβέλ 2008)




indiego

Sternenwandler

Αρχείο δημοσιεύσεων

Το Lagrimas de oro στο Mixcloud

Το ραδιόφωνο του Lagrimas de oro

Το αρχείο της Blogovision 2012

Το αρχείο της Blogovision 2013


Book In magazine

We love books and reading

cheworldtour

nine months around the world with the che brothers

Kollect-news

ενημέρωση και ειδησεογραφία

guteshoerenistwichtig

das gehört gehört

ΣΙΝΕ ΜΕΛΙΝΑ

ΔΗΜΟΤΙΚΟΣ ΘΕΡΙΝΟΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ ΣΩΚΡΑΤΟΥΣ 65, ΔΡΑΠΕΤΣΩΝΑ

Punk Archaeology

A collaborative exploration of the links between archaeology and the musical underground of Punk and New Wave

TIME

Current & Breaking News | National & World Updates

Sunday Freakshow

Radio show & Music blog

η Λέσχη

φτιάχνοντας τα τετράδια της ανυπότακτης θεωρίας

nemmblog

Music For Everyone - a North East England based 'all genre' music blog

Santa Sangre

blissful nightmares & mechanical dreams

Το σχολείο της φύσης και των χρωμάτων..

Δημοτικό Σχολείο και Νηπιαγωγείο Φουρφουρά

Stavros Mavroudeas Blog

The personal blog of S.Mavroudeas

n o w h e r e

no/where or now/here?

ΓΙΑΝΗΣ ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ

Υποψήφιος Β' Αθηνών με τον ΣΥΡΙΖΑ: ΣΚΕΨΕΙΣ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΚΑΛΠΕΣ ΤΗΣ 25ης ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ

Yanis Varoufakis

thoughts for the post-2008 world

a closer listen

A home for instrumental and experimental music.

OMADEON

Creative Work of Multiple Forms

FRACTURED AIR

The universe is making music all the time

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΙΚΟ ΚΑΤΟΙΚΩΝ Ν.Φ.-Ν.Χ.

Για την υπεράσπιση του Άλσους και της πόλης

Lumen

Audio / Visual artist. Based in Bristol UK

ΟΙ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΣΥΝΑΔΕΛΦΩΝ

Μια εκδοτική προσπάθεια από τους εργαζόμενους στο χώρο του βιβλίου

Η Μαγική Φωνή

“There is no greater agony than bearing an untold story inside you.”

πολύφημος 2.0

στους τυφλούς βασιλεύουν οι μονόφθαλμοι

iphigeneia panetsou

A fine WordPress.com site

Sound Advice

Music Reviews

Ο μΙκρος Μιχαλης

...σκέφτηκε και έγραψε...

Σύλλογος Ιντιφάντα

Για την Αλληλεγγύη στον Παλαιστινιακό Λαό

Χρονοντούλαπο

Παύλου Παπανότη, συνταξιούχου εκπαιδευτικού.

Blackspin

" ...and still spinning with the times"

JailGoldenDawn

Για την Πολιτική Αγωγή του αντιφασιστικού κινήματος

A Plus Authors

Book Blogging from a Guy's Perspective

AIXMH

έκδοση αναρχικού λόγου

Βασιλική Σιούτη

Δημοσιογραφικό ημερολόγιο

valuewhatworths

Just another WordPress.com site

Ε.Λ.Σ.Α.Λ.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΕΣΧΗ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

tolmima

"Οι καιροί ου μενετοί" Θουκυδίδης

Dimitris Melicertes

I don't write, I touch without touching.

Redflecteur

About Art and Politics

histoires_μinimales

ιστορίες μινιμάλ καθημερινής τρέλας

Snippets of Suomi

pensieri, parole, opere e omissioni di un italiano ad Helsinki

Toutestin Magazine

Art Feedback Machine

Αρέσει σε %d bloggers: